نمونه سوال علوم وفنون ادبی(1) نوبت دوم سال دهم

ردیف

سوالات

بارم

الف)فصل اول :کلیات (5/1 نمره)

1

به جای نقطه چین واژه های مناسب بنویسید:

هرچیزی که ذهن ما را به پویایی در آورد ،.......... است.

5/0

2

در سطح . . . . . . . لغت ها از نظر فارسی یا غیر فارسی بودن ، نوع ساختمان و نیز گزینش واژه ها بررسی می شود

5/0

3

کدام گزینه درست است؟ ................... به جنبه های ظاهری لفظ و سخن می نگرد. ...........مطابقت سخن با موقعیت و شرایط است.

الف-بلاغت ، فصاحت ب-فصاحت، بلاغت ج- سجع و قافیه د-وزن و کلام

ب)فصل دوم :تاریخ ادبیات و سبک شناسی (5/1 نمره)

5/0

4

تاریخ الرسل و الملوک از محمد بن جریر طبری را چه کسی به فارسی برگرداند؟ این کتاب به چه نامی شهرت دارد؟

5/0

5

همه گزینه ها به جز گزینه .......از ویژگی های نثر دوره سامانی است.

الف- رواج هجو و هزل در شعر ب- کوتاهی جملات ج- بهره گیری کمتراز لغات عربی د- ایجاز و اختصاردر لفظ و معنا

5/0

6

دو ویژگی ادبی بیت زیر را بنویسید:

"یکی نماند کنون زان همه بسود و بریخت چه نحس بود ! همانا که نحس کیوان بود."

5/0

پ

پ )فصل سوم موسیقی شعر(4نمره)

7

دو بیت زیر را از نظر عاطفه و حس و حال بررسی کنید و بنویسید:

ای آن که غمگنی و سزاواری وندر نهان سرشک همی باری

رفت آن که رفت و آمد آن که آمد بود آن که بود خیره چه غم داری

1

8

درستی و نادرستی موارد زیر را با"ص" یا "غ"مشخص نمایید:

1/8) شاعربرای انتقال عاطفه خود از زبان کمک می گیردو واژه هایی را برمی گزیند که با قرار گرفتن در کنارهم آهنگی خاص را پدید آورند.

2/8) تعداد هجاهای هر واژه به تعداد صامت ها وابسته است.

3/8)نثر سخنی خیال انگیز ، موزون و سرشار از عاطفه و احساس است.

4/8)فضای عاطفی وآهنگ متن ،سبب کشف لحن می شود.

1

9

درزبان فارسی ..... واج وجود دارد که آنها را به دو دسته ی ...........و .... تقسیم می کنند.

75/0

10

علمی که قواعد وزن شعر و طبقه بندی وزن ها را از جنبه نظری و عملی تعیین می کند،چه نامیده می شود؟

5/0

11

برای هریک از واژه های زیریک واژه ی هم وزن بنویسید:

الف) سامان ................. ب)فخر.................

5/0

12

به قافیه ای که "شاعر برای غنی کردن موسیقی شعر ، گاه در درون مصراع ها می آورد" چه می گویند؟

صفحه 2

25/0

ت)فصل چهارم زیبایی شناسی (بدیع لفظی) (3نمره)

13

14

انواع جناس ناهمسان(ناقص) را نام ببرید.

در هریک از موارد گروه الف" شرح و توضیح کدام واژه در گروه "ب"آمده است؟(یک مورد در گروه "ب" اضافه است.

75/0

1

15

کدامیک از ابیات زیر، از نظرکاربرد"سجع"ارزش موسیقایی بیشتری دارد؟ چرا

الف)هم عقل دویده در رکابت هم شرع خزیده در پناهت

ب) ما برون را ننگریم و قال را ما درون را بنگریم و حال را

75/

16

در بیت زیر کدام واژه ها بر تأثیر آهنگین شعر افزوده است و چه آرایه ای دارند؟

کانچنان ماهی نهان شد زیر میغ ای دریغا ای دریغا ، ای دریغ

5/0

کالبد شکافی شعر (5نمره)

17

هرکه زین گلشن لبی خندان تر از گل بایدش خاطری فارغ زعالم چون توکّل بایدش

خرده ای از مال دنیا در بساط هرکه هست جبهه واکرده اي پيوسته چون گل بايدش

هرکه می خواهد از سنجیده گفتاران شود بر زبان بند گراني از تأمّل بايدش

1/17)سروده فوق را از نطر قلمرو فکری بررسی و تحلیل نمایید.

2/17)ردیف و واژه های قافیه و حروف قافیه ی بیت اول را بنویسید

3/17)مصراع اول از بیت دوم را به خط عروضی نوشته سپس تقطیع هجایی نموده و با مشخص کردن مرز هجاها ، زیر هر هجا علامت آن را بگذارید.

5/0

1

2

18

در کدام یک از دو بیت زیر آرایه ترصیع به کار رفته است ارزش موسیقایی آن را بنویسید

عالم همه عابدند و معبود یکی است دنیا همه ساجدند و مسجود یکی است

دانه باشی مرغکانت بر چیند غنچه باشی کودکانت برکنند

5/0

19

انواع جناس را در ابیات زیر مشخص کنید:

وقت است تا برگ سفر بر باره بندیم دل بر عبور از سدّ خار و خاره بندیم

چو شد روز رستم بپوشید گبر نگهبان تن کرد بر گبر ببر

صفحه 3

75/0

کالبد شکافی نثر(5نمره)

20

الهی !اگر چه بهشت چون چشم و چراغ است بی دیدار تو درد و داغ است طالب دنیا رنجور و طالب عقبی مزدورطالب مولی مسرور

1/20 )نوع ادبی متن فوق کدام گزینه است: الف)تعلیمی ب) حماسی پ)غنایی ت) داستانی

2/20) چرا به متن فوق مسجع گفته می شود؟

3/21)در عبارت فوق نمونه واج آرایی را بیابید

25/0

5/0

5/0

21

22

متن زیر را بخوانید و به پرسش ها بعد از آن پاسخ دهید:

روزی خواجه گفت غلام را : "ای غلام ؛ اگر این بار دیگر سفر دریا برآوری و بازآیی ، تو را از مال خویش آزاد کنم و سرمایه ی وافر دهم که کفاف آنرا پیرایه ی عفاف خود سازی و همه عمر پشت به دیوار فراغت باز دهی ." غلام این پذرفتگاری از خواجه شنید ، به روی تقبّل و تکفّل پیش آمد و بر کار اقبال نمود ؛بار در کشتی نهاد و خود در نشست ؛ روزی دو سه بر روی دریا می راند . ناگاه بادهای مخالف از هر جانب برآمد ، سفینه را در گردانید و بار آبگینه ی املش خرد بشکست ،کشتی و هرچه درو بود ، جمله به غرقاب فنا فرورفت و او دست در سنگ پشت بحری آویخت تا به جزیره ای افتاد.

1/21)ویژگی های قلمرو زبانی متن بالا را بنویسید.(توضیح دومورد)

2/21)نویسنده ی متن بالا چه فکری به خواننده القا می نماید؟

3/21)با توجه به قلمرو ادبی گروه واژه های زیر رابررسی نمایید:

" تقبل و اقبال، فرورفتن در غرقاب فنا، آبگینه امل ، دریا ،بحر، کشتی، غرقاب

در عبارت زیر سجع را بیابید و نوع آن را بنویسید:

سرعشق، نهفتنی است نه گفتنی و بساط مهر، پیمودنی است نه نمودنی

1

1

1

75/0

زبان و ادبیات فارسی شادگان...